Sự thi vị trong tranh tứ quý

Nói đến tranh tứ quý hay tứ bình người ta nghĩ ngay tới bốn mùa xuân hạ thu đông, bởi lẽ  tranh tứ quý lấy bốn loài cây đặc trưng đại diện cho bốn mùa và mang những ý nghĩa khác nhau. Người treo tranh tứ quý không chỉ là để trang trí mà còn mang nhiều ý nghĩa cầu may mắn, phú quý, sung túc và mang cả những yếu tố phong thủy trong đó. Mỗi mùa có một loài cây, loài hoa đặc trưng. Mùa xuân: hoa mai, hoa lan, hoa đào. Mùa hạ: hoa sen, hoa hồng, hoa lựu. Mùa thu: hoa cúc, hoa phù dung. Mùa đông: cây trúc, cây thông (tùng). Mỗi loài hoa, loài cây lại tương ứng với một loài chim. Vẽ hoa ấy phải đi với chim ấy mới là đúng quy tắc, đúng luật. Như vẽ hoa mai phải vẽ với chim khổng tước (mai/điểu), hoa hồng với chim công ( hồng/công(, hoa cúc với gà ( kê, cúc), cây tùng với chim hạc ( tùng, hạc)

xuất phát từ những biểu tượng của bốn mùa nhưng tứ quý trong quan niệm dân gian không còn là một biểu tượng riêng của thời tiết hay khí hậu nữa mà đã biến thành biểu tượng của nhiều điều tốt lành khác. Đặc biệt, khi đã trở thành một biểu tượng của sự may mắn, tứ quý trở thành một niềm ước vọng của người dân bất kể sang hèn.

Qua đó có thể thấy rằng, người dân sử dụng biểu tượng tứ quý để trang trí trong nhà không có nghĩa là chỉ để làm đẹp hay chỉ để xem “lịch bốn mùa” mà còn là để cầu mong sự may mắn. Đây là một nét rất đặc thù trong văn hoá Việt Nam nói riêng và văn hoá phương Đông nói chung.

Tuy nhiên người chơi dòng tranh tứ quý, tứ bình cần phải hiểu rõ bản chất của bức tranh đó, ít nhất về nội dung, Nếu chơi mà chỉ thinh thích thôi, thấy nó đèm đẹp, nó hờm hợp thì quả thực quá lãng phí .

Chơi tranh tứ quý là phải tìm hiểu và hưởng thụ sự trí tuệ và thỏa mãn cái tôi, thỏa mãn giác quan mới thực sự là chơi. Thế nên mới có câu nghề chơi, thú chơi thật lắm công phu và thi vị.

Mỗi một bộ tranh tứ quý đều gắn liền với một giai đoạn, mà mỗi một giai đoạn đó lại thịnh hành bộ tranh tứ quý. Trải qua nhiều năm cho đến nay đã có rất rất nhiều những tranh tứ quý khác nhau, tuy cùng chung một ý nghĩa mang trong nó là sự hoan hỉ cầu sức khỏe, man mắn , tài lộc, nhưng lại được thể hiện bằng vô số những hình ảnh khác nhau. Cùng là một bộ tranh tứ quý tùng cúc trúc mai nhưng có đến hàng tá phong cách , kiểu dáng, bố cục khác nhau.

Các bạn đã tưng đặt ra câu hỏi tại sao các bộ tranh tứ quý lại có nhiều bức tranh viết bằng tiếng Tàu? Các bạn có thấy tò mò vì điều này ? Muốn giải thích được cho tường tận cặn kẽ thì phải phân tích từ góc độ của lịch sử và sự giao thoa văn hóa, bao gồm cả kiến thức về lịch sử và văn hóa. Để từ đó hiểu được ý nghĩa của bức tranh, là những câu chuyện kể, là những ước mơ, là những khao khát hay là về tín ngưỡng, tâm linh, thờ phụng vân vân. Cộng thêm chút kiên trì nhẫn nại, sẽ hiểu được tại sao chơi tranh là một thú chơi tao nhã, sẽ hiểu được cái gì gọi là “thi trung họa, họa trung thi”…và cũng từ đó mà biết nâng niu hơn, coi trọng những giá trị và cái đẹp hơn, cũng chẳng khác nào mình biết quý trọng chính những gì mình đã đổ ra vậy.